Mide Kanserinde İmmünoterapi

İmmünoterapi Nedir?

İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanımasını ve onlara karşı daha etkili yanıt vermesini amaçlayan bir tedavi yöntemidir.

Normalde bağışıklık sistemi vücuttaki anormal hücreleri tanıyıp yok edebilir. Ancak bazı kanser hücreleri bağışıklık sisteminden kaçmayı başarır. İmmünoterapi ilaçları, bu kaçış mekanizmalarını hedefleyerek bağışıklık sisteminin kanser hücrelerine karşı yeniden aktif hale gelmesine yardımcı olabilir.

Mide kanserinde immünoterapi özellikle ileri evre, metastatik veya tekrarlamış hastalıkta gündeme gelebilir. Ancak her mide kanseri hastası immünoterapi için uygun değildir. Tedavi kararı tümörün biyolojik özellikleri, hastanın genel durumu ve medikal onkoloji değerlendirmesi ile verilir.

İmmünoterapi Her Mide Kanseri Hastasına Uygulanır mı?

Hayır. İmmünoterapi her hastaya otomatik olarak uygulanmaz.

Bu tedaviden fayda görme olasılığı bazı biyobelirteçlerle ilişkilidir. Mide kanserinde immünoterapi kararında özellikle şu testler önemlidir:

  • PD-L1
  • MSI / dMMR
  • Hastalığın evresi
  • Daha önce alınan tedaviler
  • Hastanın genel sağlık durumu
  • Diğer moleküler test sonuçları

American Cancer Society, ileri evre mide kanserinde immünoterapinin özellikle PD-L1 pozitif hastalarda kemoterapiyle birlikte veya bazı moleküler özelliklere göre hedefe yönelik tedavilerle birlikte kullanılabileceğini belirtmektedir.

PD-L1 Nedir?

PD-L1, bazı kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden kaçmasına yardımcı olan bir proteindir.

Bağışıklık sisteminin T hücreleri kanser hücresine saldırmak istediğinde, kanser hücresi PD-L1 aracılığıyla “beni tanıma” sinyali verebilir. Bu durum bağışıklık sisteminin kanser hücresine karşı etkisini azaltabilir.

İmmünoterapi ilaçları bu mekanizmayı hedefleyerek bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini yeniden tanımasına yardımcı olabilir.

Mide kanserinde PD-L1 genellikle CPS (Combined Positive Score) adı verilen bir skorla değerlendirilir. CPS değeri, tümör hücreleri ve tümör çevresindeki bağışıklık hücreleri birlikte dikkate alınarak hesaplanır. 2025 tarihli bir derleme, mide kanserinde PD-L1 değerlendirmesinde CPS skorunun yaygın şekilde kullanıldığını ve immünoterapi kararında önemli bir biyobelirteç olduğunu vurgulamaktadır.

PD-L1 Pozitifliği Ne Anlama Gelir?

PD-L1 pozitifliği, bazı hastalarda immünoterapiye yanıt olasılığının daha yüksek olabileceğini gösterir. Ancak PD-L1 sonucu tek başına tedavi kararı için yeterli değildir.

Karar verilirken şu bilgiler birlikte değerlendirilir:

  • PD-L1 CPS skoru
  • HER2 durumu
  • MSI / dMMR durumu
  • Hastalığın yaygınlığı
  • Hastanın performans durumu
  • Daha önce alınan tedaviler
  • Kemoterapiye uygunluk
  • Yan etki riski

ESMO yaşayan kılavuzu, HER2 negatif ileri evre mide, özofagogastrik bileşke ve özofagus adenokarsinomlarında PD-L1 CPS düzeyine göre kemoterapi ile nivolumab kombinasyonunun önerilebileceğini belirtmektedir.

 

pd-l1-pozitifligi-ne-anlama-gelir

 

MSI / dMMR Nedir?

MSI, mikrosatellit instabilitesi anlamına gelir. dMMR ise DNA tamir mekanizmasındaki bozukluk anlamına gelir.

Normal hücrelerde DNA kopyalanırken oluşan hataları düzelten tamir sistemleri vardır. Bu sistem bozulduğunda hücre içinde çok sayıda genetik hata birikebilir. Bu özellik bazı kanserlerde bağışıklık sisteminin tümörü daha kolay tanımasına neden olabilir.

MSI-H veya dMMR tümörler, immünoterapiye daha duyarlı olabilen özel bir mide kanseri alt grubunu oluşturur.

Bu nedenle mide kanseri tanısı alan özellikle ileri evre hastalarda MSI / dMMR durumunun değerlendirilmesi tedavi seçimi açısından önemlidir.

MSI-H Mide Kanseri Neden Önemlidir?

MSI-H mide kanserleri bazı açılardan farklı biyolojik davranış gösterebilir.

Bu tümörlerde:

  • Bağışıklık sistemi aktivitesi daha belirgin olabilir.
  • İmmünoterapiye yanıt olasılığı daha yüksek olabilir.
  • Bazı hastalarda tedavi stratejisi değişebilir.
  • Erken ve ileri evrede tedavi planı daha dikkatli kişiselleştirilmelidir.

İleri evre dMMR/MSI gastroözofageal adenokarsinomlarda immünoterapi temelli yaklaşımlar giderek daha fazla önem kazanmıştır; güncel literatürde bu grubun immünoterapi açısından özel bir hasta grubu olduğu vurgulanmaktadır.

Pembrolizumab Nedir?

Pembrolizumab, bağışıklık kontrol noktası inhibitörü olarak bilinen bir immünoterapi ilacıdır. PD-1 yolunu hedefleyerek bağışıklık sisteminin kanser hücrelerine karşı daha etkili yanıt vermesine yardımcı olabilir.

Mide kanserinde pembrolizumab bazı ileri evre veya metastatik hastalarda, tümörün PD-L1, MSI / dMMR, HER2 gibi özelliklerine göre tedavi planında yer alabilir.

American Cancer Society, pembrolizumabın ileri evre mide kanserinde PD-L1 pozitif hastalarda kemoterapiyle birlikte, HER2 pozitif hastalarda ise kemoterapi ve trastuzumab ile birlikte kullanılabileceğini belirtmektedir. FDA da 2025 yılında pembrolizumabın, PD-L1 CPS ≥1 olan HER2 pozitif mide veya gastroözofageal bileşke adenokarsinomunda trastuzumab ve kemoterapi ile birlikte kullanımına onay vermiştir.

Pembrolizumab kullanımı hastaya özel değerlendirme gerektirir. Bu sayfada doz, kür sayısı veya tedavi şeması verilmemektedir.

Nivolumab Nedir?

Nivolumab da pembrolizumab gibi PD-1 yolunu hedefleyen bir immünoterapi ilacıdır.

İleri evre veya metastatik mide kanserinde, özellikle uygun PD-L1 durumuna sahip bazı hastalarda kemoterapi ile birlikte tedavi planına eklenebilir.

ESMO yaşayan kılavuzu, PD-L1 CPS ≥5 olan ileri evre HER2 negatif mide, özofagogastrik bileşke ve özofagus adenokarsinomlarında nivolumab ve kemoterapi kombinasyonunu önerilen seçenekler arasında göstermektedir.

Nivolumab tedavisi de medikal onkoloji uzmanı tarafından, hastanın evresi, biyobelirteçleri, genel durumu ve önceki tedavileri dikkate alınarak planlanmalıdır.

İmmünoterapi Kemoterapinin Yerine Geçer mi?

Genellikle hayır.

Mide kanserinde immünoterapi çoğu zaman kemoterapinin yerine değil, kemoterapiye ek olarak veya belirli özel biyolojik özelliklere sahip hastalarda tedavi planının bir parçası olarak kullanılır.

Örneğin bazı hastalarda:

  • Kemoterapi + immünoterapi
  • Kemoterapi + hedefe yönelik tedavi + immünoterapi
  • Seçilmiş MSI-H / dMMR hastalarda özel immünoterapi yaklaşımları

Bu nedenle immünoterapi “kemoterapisiz kolay tedavi” olarak düşünülmemelidir. Tedavi planı hastalığın biyolojisine ve hastanın genel durumuna göre kişiye özel oluşturulur.

İmmünoterapi Kararı Nasıl Verilir?

İmmünoterapi kararı tek başına bir ilaç seçimi değildir. Önce tümörün biyolojik özellikleri değerlendirilir.

Kararı etkileyen başlıca faktörler şunlardır:

  • Hastalığın evresi
  • Metastaz varlığı
  • PD-L1 CPS skoru
  • MSI / dMMR durumu
  • HER2 durumu
  • Claudin 18.2 durumu
  • Daha önce alınan tedaviler
  • Hastanın performans durumu
  • Otoimmün hastalık öyküsü
  • Organ fonksiyonları
  • Yan etki riski
  • Medikal onkoloji değerlendirmesi

Bu nedenle ileri evre mide kanserinde patoloji ve moleküler testler tedavi seçiminin merkezindedir.

 

immunoterapi-karari-nasil-verilir

 

İmmünoterapinin Yan Etkileri Nelerdir?

İmmünoterapi, kemoterapiden farklı bir mekanizma ile çalışır. Ancak bu, yan etkisiz olduğu anlamına gelmez.

İmmünoterapi bağışıklık sistemini aktive ettiği için, bazı hastalarda bağışıklık sistemi normal organlara da saldırabilir. Bunlara immün ilişkili yan etkiler denir.

Olası yan etkiler şunlardır:

  • Halsizlik
  • Cilt döküntüsü ve kaşıntı
  • İshal veya kolit
  • Karaciğer fonksiyon testlerinde yükselme
  • Tiroid fonksiyon bozuklukları
  • Akciğer iltihabı (pnömonit)
  • Böbrek fonksiyon bozukluğu
  • Hormon bezleriyle ilgili sorunlar
  • Nadiren ciddi alerjik veya otoimmün reaksiyonlar

Yan etkiler bazen hafif olabilir, bazen de ciddi tıbbi müdahale gerektirebilir. Bu nedenle immünoterapi alan hastalar tedavi ekibi tarafından düzenli izlenmelidir.

Hangi Durumlarda Doktora Hemen Haber Verilmelidir?

İmmünoterapi sırasında aşağıdaki belirtiler gelişirse hasta zaman kaybetmeden tedavi ekibine haber vermelidir:

  • Yeni başlayan veya artan nefes darlığı
  • Şiddetli ishal
  • Kanlı dışkılama
  • Uzun süren ateş
  • Sarılık
  • Şiddetli karın ağrısı
  • Yaygın cilt döküntüsü
  • Aşırı halsizlik
  • Bilinç bulanıklığı
  • Yeni başlayan baş ağrısı veya görme değişikliği
  • İdrar miktarında azalma
  • Çarpıntı veya belirgin tansiyon değişikliği

Bu belirtiler bağışıklık sistemine bağlı yan etkilerin erken bulgusu olabilir.

 

hangi-durumlarda-doktora-hemen-haber-verilmelidir

 

Kimlerde İmmünoterapi Daha Dikkatli Değerlendirilmelidir?

Bazı hastalarda immünoterapi kararı daha dikkatli verilmelidir.

Özellikle şu durumlar önemlidir:

  • Aktif otoimmün hastalık
  • Organ nakli öyküsü
  • Uzun süreli bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanımı
  • Kontrolsüz enfeksiyon
  • Ciddi akciğer hastalığı
  • Ciddi karaciğer veya böbrek fonksiyon bozukluğu
  • Daha önce immünoterapiye bağlı ciddi yan etki gelişmiş olması

Bu hastalarda immünoterapi tamamen yasak olmak zorunda değildir; ancak risk-fayda değerlendirmesi çok dikkatli yapılmalıdır.

Hasta İçin Pratik Anlamı

Mide kanseri tanısı alan, özellikle ileri evre veya metastatik hastalığı olan bir hasta doktoruna şu soruları sorabilir:

  • PD-L1 CPS skorum nedir?
  • MSI / dMMR testim yapıldı mı?
  • HER2 durumum değerlendirildi mi?
  • Claudin 18.2 testi gerekli mi?
  • İmmünoterapiye uygun muyum?
  • İmmünoterapi kemoterapiyle birlikte mi verilecek?
  • Bu tedavinin amacı nedir?
  • Yan etkiler açısından nelere dikkat etmeliyim?
  • Hangi belirtilerde hemen hastaneye başvurmalıyım?

Bu sorular hastanın tedavi sürecini daha bilinçli takip etmesine yardımcı olur.

Bilmeniz Gerekenler

  • İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerine karşı daha etkili çalışmasını hedefler.
  • Mide kanserinde immünoterapi özellikle ileri evre veya metastatik hastalıkta gündeme gelir.
  • PD-L1 CPS skoru immünoterapi kararında önemli bir biyobelirteçtir.
  • MSI-H / dMMR tümörler immünoterapi açısından özel öneme sahiptir.
  • Pembrolizumab ve nivolumab, mide kanserinde uygun hastalarda kullanılan PD-1 hedefli immünoterapi ilaçlarıdır.
  • İmmünoterapi her hastaya uygun değildir.
  • Tedavi kararı medikal onkoloji uzmanı tarafından, patoloji ve moleküler testler dikkate alınarak verilmelidir.
  • İmmünoterapi yan etkileri kemoterapiden farklı olabilir ve erken fark edilmesi önemlidir.

Bunlar da İlginizi Çekebilir

mide-kanseri-ameliyati-sonrasi-beslenme
Mide Kanseri Ameliyatı Sonrası Beslenme

Mide kanseri ameliyatı sonrası beslenme, tedavinin en kritik parçalarından biridir. Ç…

Devamını Oku
mide-kanserinde-hedefe-yonelik-tedaviler
Mide Kanserinde Hedefe Yönelik Tedaviler

Mide kanseri tedavisinde son yıllarda en önemli gelişmelerden biri hedefe yönelik ted…

Devamını Oku
mide-kanserinde-tedaviye-nasil-karar-verilir
Mide Kanserinde Tedaviye Nasıl Karar Verilir?

Tedavi planı; hastalığın evresi, tümörün mide içindeki yerleşimi, patoloji sonucu, mo…

Devamını Oku